(ስም ንመከላኸሊ ተቐይሩ)
ወይዘሮ ኣልማዝ ካብ ዞባ ምብራቓዊ ትግራይ ካብ ጾታ መሰረት ዝገበረ ዓመጽ (GBV) ዝደሓነ ኮይኑ ህይወቱ ዘይተለምደ ጽንዓትን ሕውየትን ዘንጸባርቕ እዩ።
ወይዘሮ ኣልማዝ ቅድሚ እቲ ግጭት ኣብ ከተማ ዓዲግራት ትነብር ነይራ፡ ኣብኡ ድማ ንእሽቶ ቡቲክ ትውንንን ትመርሕን ነይራ። ኣደ ሽዱሽተ ቆልዑ እያ ነይራ። እቲ ግጭት እናገደደ ምስ ከደ፡ ደቃ ብእኹል መንገዲ ክትከናኸን ስለ ዘይከኣለት፡ ትካላ ክትዓጽዎ ተገዲዳ። ብዛዕባ ሃለዋት በዓል ቤታ ዝኾነ ሓበሬታ ስለዘይነበራ፡ ናብታ ኣብ ዞባ ምብራቕ እትርከብ ዓዳ ተመሊሳ፡ ብውጽኢታዊ መገዲ ድማ ንስድራቤታ ሓላፍነት እትስከም ንጽል ኣደ ኮይና።
ኣብ ሕዳር 2013 ዓ.ም ሰራዊት ኤርትራ ናብ ዓዳ ምስ ኣተወ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ሰፊሕ ዓመጽ ተፈጺሙ። ደቂ ዓዲ ብፍርሒ ክሃድሙ ፈተነ፡ ደቃ ድማ ኣብ ጎኒ ካልኦት ኮይኖም ብዘይ ኣንፈትን ድሕነትን እናጎየዩ ኣምለጡ። ዌይዘሮ ኣልማዝ ግና ክሃድም ኣይከኣለን። ዕጡቓት ወተሃደራት ናብ ገዝኣ ኣትዮም ብሓሙሽተ ገበነኛታት ብጉጅለ ዓመጽ ገይሮምዋ፡ እዚ ድማ ብዝለዓለ ጭካነን ኮነ ኢልካ ሰብኣውነት ምጉዳልን ተፈጺሙ።
ድሕሪ እቲ መጥቃዕቲ፡ ዌይዘሮ ኣልማዝ ንሽዱሽተ ክሳብ 7 ኣዋርሕ ሕልንኡ ስኢኑ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ክትበልዕ፡ ክትክደን፡ ንርእሳ ክትከናኸን ኣይከኣለትን። ጥዕና ኣእምሮኣ ኣዝዩ ስለ ዝበላሾ፡ ቀጻሊ ደገፍ ድማ የድልያ ነበረ። ኣዝማዳን ኣባላት ማሕበረሰብን ምስ ደቃ ብምዃን ስድራቤታን ንኣሽቱ ደቃን ናይ ምእላይ ሓላፍነት ወሲዶም። ድሒራ ናብቲ ብማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ (ዋት) ምስ ዩኤንኤፍፒኤ ብምትሕብባር ዝተተግበረ ፕሮጀክት ሴፍሃውስ ዓዲግራት ክሳብ እትውከስ ሕክምናዊ ይኹን ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕክምና ረኺባ ኣይትፈልጥን።
ኣብቲ ውሑስ ቤት፡ ዌይዘሮ ኣልማዝ ንመጀመርታ ግዜ ሕክምናዊ ሕክምና ረኺቡ፡ ጎኒ ጎኒ ጽዑቕ ስነ-ኣእምሮኣዊ ማሕበራዊ ደገፍ። ኣብቲ ውሑስ ቤት ንሰለስተ ኣዋርሕ ጸኒሓ፡ ኣብኡ ድማ ኣካየድቲ ጉዳያት፡ ኣለይቲ ሕሙማትን ኣተሓባበርትን ቀጻሊ ስምዒታዊ ክንክንን ምትብባዕን ይህቡ ነበሩ። ምድሓን ንባዕሉ ሓደ ዓይነት ሓይሊ ምዃኑን ህይወታ ገና ዋጋን ዕላማን ከም ዝሓዘትን ኣዘኻኺሮምዋ።
ብስሩዕ መድሃኒት፡ ምኽሪ፡ ከምኡ’ውን ብጉጅለ ስነ-ኣእምሮኣዊ ማሕበራዊ መደባት፡ ኩነታታ በብቑሩብ እናተመሓየሸ ከደ። ካብ ሞት ዝደሓና ብጾታ ተመኩሮታታ ከተካፍል ጀመረት፡ እዚ ድማ ርእሰ ተኣማንነታን ናይ ምዃን ስምዒትን ንኽምለስ ሓጊዝዋ። ኣብቲ ውሑስ ገዛ፡ መኣዛዊ መግቢ፡ ውልቃዊ ክንክን ጽሬት፡ ጽሩይ ክዳውንቲ፡ ከምኡ’ውን ኣብ እዋኑ ሕክምናዊ ምክትታል ረኺባ። ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ሰባት ብኣካላዊ ምንቅስቓስ ኣካላት፣ መዘናግዒ ንጥፈታትን ስነ-ኣእምሮኣዊ ማሕበራዊ መዘናግዒታትን እውን ተደጊፎም እዮም። ሃይማኖታዊ በዓላት ብሓባር ይበዓል ነይሩ፣ ምእንቲ ድሕንነትን ክብሪን ኣብ ገዝኦምን ክስምዖም።
ዌይዘሮ ኣልማዝ ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ኣብ ስልጠና ክእለት ተሳቲፋ፡ ድሒራ ድማ ናይ መጀመርታ ርእሰ-ማል ክትረክብ እንተኽኢላ ንእሽቶ ናይ ቡቲክ ንግዲ ዳግማይ ክትጅምር ድሌት ገሊጻ። ካብ ፕሮግራም ሴፍሃውስ ምስ ተመረቐት፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዓዲግራት ዝነበራ ተመኩሮ ብምጥቃም፡ በቲ ዝሓገዘቶ ናይ መጀመርታ ርእሰ-ማል፡ ኣብ ቡቲክ ቢዝነስ ዳግማይ ብዓወት ተመስሪታ።
ሎሚ ዋይዘሮ ኣልማዝ ንህይወታ ዳግማይ ሃኒጻቶ ኣላ። ሓደ ካብ ደቃ ናብ ዩኒቨርሲቲ ክጽንበር ከሎ፡ እቶም ካልኦት ድማ ኣብ ካልኣይ ደረጃን መባእታን ይመሃሩ ኣለዉ፡ ኣብ ትምህርቶም ጽቡቕ ምዕባለ ይገብሩ ኣለዉ። ብተወሳኺ ካብ ሓደ ናይቲ ከባቢ ትካል ማይክሮፋይናንስ ኣገልግሎት ልቓሕ ብምርካባ ቁጠባዊ ናጽነታ ዝያዳ ኣጠናኺራ።
ሕጂ ብኣእምሮን ኣካላውን ሓያል ዝኾነት ዌይዘሮ ኣልማዝ፡ ከም ንጽል ኣደ መጠን ስድራቤታ ብዓርሰ እምነት እያ እተመሓድር። ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ትግራይን ዩኤንኤፍፒኤን ንዓኣን ኣብ መላእ ትግራይ ንዝርከቡ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ካብ GBV ዝደሓኑ ህይወት ዘድሕን ደገፍ ዓሚቕ ምስጋና ትገልፅ። ብተወሳኺ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ምስ ዋትን ዩኤንኤፍፒኤን ደው ኢሎም ካብ ጾታ መሰረት ዝገበረ ዓመጽ ንዝደሓኑ ሰባት ደገፍ ከስፍሑን ክቕጽሉን ትጽውዕ።
ጉዕዞኣ ንጽልዋ ኩለመዳያዊ ኣገልግሎት ምላሽ ጂቢቪ ከም ሓያል ምስክር ኮይኑ ደው ይብል-ኣብዚ ህላወ ናብ ምሕዋይ፡ ክብርን ተስፋን ይቕየር።