ፕሮጀክት ሴፍሃውስ ኣክሱም – ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ (ዋት) ምስ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያ ብምትሕብባር
(ምስጢር ንምሕላው ስም ተቐይሩ)
ቅድሚ እቲ ግጭት ዋይዘሮ መኣረይ ኣብ ማሕበረሰባ ምልክት ሓይልን ርእሰ ምርኮሳን እያ ነይራ። ኣደ ክልተ ቆልዑት - ሓንቲ ጓል 16 ዓመት እታ ካልኣይቲ ድማ 10 ዓመት - ንስድራኣ እትድግፍ ንእሽቶ ናይ ጽላሎት ንግዲ እያ መነባብሮኣ ትመርሕ ነይራ። ብናይ ከባብያዊ መንግስታዊ ኣብያተ ፅሕፈትን ዘይመንግስታውያን ትካላትን ብምትብባዕ ትካላ ኣዕብያ ዋላ ከም ሞዴል በዓል ሃፍቲ ተፈላጥነት ረኺባ። ምስ ኤችኣይቪ ትነብር እኳ እንተነበረት፡ ኣብ እዋን ጥንሲ ሕክምናዊ ምክትታል ብምርግጋጽ፡ ጥዕናኣ ብሓላፍነት ትመርሕ ነይራ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ እቲ ቦኽሪ ውላዳ ኤችኣይቪ ዘለዎ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ንእሽቶ ውላዳ ኤችኣይቪ ዘይብሉ ኮይኑ ተወሊዱ።
ህይወት ድሮ ንጽንዓታ ፈቲናቶ ነይራ። ነቲ ኣቦ ደቃ ዝነበረ ናይ መጀመርታ በዓል ቤታ ስኢና፡ ጸኒሓ ድማ ዳግማይ ተመርዓወት። ካልኣይ በዓል ቤታ ኣባል ምልሻ እዩ ነይሩ። ኣብ 2013 ዓ.ም ኣብ ማእኸላይ ትግራይ ጎንፂ ምስ ተላዕለ ህይወታ መሊሳ ተሸኺላ።
ወተሃደራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ከተማኣ ምስ ኣተዉ፡ ብዛዕባ በዓል ቤታን ዕጥቁን ሓበሬታ ሓቲቶም። ሜኣረይ ኣበይ ከምዘሎን እቲ ሽጉጥ ኣበይ ከምዝተሓብአን ከምዘይትፈልጥ ነጊራቶም። በታ ለይቲ እቲኣ፡ ጕጅለ ወተሃደራት ናብ ቤታ መጹ። ንሳ ድማ ኤችኣይቪ ከምዘለዋ እናነገረቶምን ክምሕሩዋ ለመነቶምን። ኣውያታ ከይተሰምዐ ተረፈ።
ብሓይሊ ተወሲዳ፡ ካብ ደቃ ተፈልያ፡ ንሓያሎ መዓልታት ብብዙሓት ጉጅለታት ወተሃደራት ተደጋጋምን ኣረሜናውን ጾታዊ ዓመጽ ተፈጺምዋ። ሕልናኣ ስኢና ብኸመይ ከም ዝደሓነት ወይ ናብ ገዝኣ ከም ዝተመልሰት ብዙሕ ኣይትዝክርን እያ- ኣካላታ ብኸቢድ ከም ዝተጎድአን ክብራ ብዕምቆት ከም ዝተጋህሰን ጥራይ።
ድሒራ መኣረይ ብደገፍ ምምሕዳር ወረዳኣ ምስ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያ ብምትሕብባር ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ (ዋት) ዝምራሕ ተበግሶ ኣክሱም ሴፍሃውስ ክትጽንበር ተመሪጻ። ንሰለስተ ኣዋርሕ እቲ ውሑስ ገዛ፡ ናይ ምሕዋይን ምሕዳስን ቦታ ኰነ። ስሩዕ መግቢ፡ ጽሩይ ኩነታት መነባብሮ፡ ሕክምናዊ ክንክንን ስነ-ኣእምሮኣዊ ማሕበራዊ ደገፍን ትረክብ ነይራ። መዘናግዒ ንጥፈታት ምስ ህይወት ዳግማይ ክትራኸብ ሓጊዝዋ፣ ስልጠና ክእለት ድማ ርእሰ ተኣማንነታን ዕላማኣን ዳግማይ ሃኒጽዋ።
ነዚ እዋን እዚ ከስተንትነሉ ከሎ፡ ሜሪ ከምዚ ይብል፤
“ኣብቲ ውሑስ ገዛ ዳግማይ ዝተወለድኩ ኮይኑ ይስምዓኒ።”
ብቐጻሊ ደገፍ ካብ ዋትን ዩኤን ዊመንን፡ ናይ ጽላሎት ንግዳ ዳግማይ ክትከፍት ተሓጊዛ። ሎሚ እውን መሊሳ ኣታዊ ረኺባ ደቃ ትከናኸን ኣላ። ስሩዕ ምክትታል ምዕባለኣን ጽቡቕ ሂወታን ዘረጋግጽ ኮይኑ፡ ኣብ ጉዕዞኣ በይና ከምዘይኮነት ዘደልድል እዩ።
መኣረይ ሕጂ ካልኦት ትካላት ምስቶም ካብ ጾታ መሰረት ዝገበረ ዓመጽ ዝደሓኑ ሰባት ደው ክብሉ ንምትብባዕ ድምጻ ኣስሚዓ፡ ኣብነት ዋትን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያን ክኽተላ ትጽውዕ- ኣብ ምድሓን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ምሕዋይ፡ ክብሪ፡ ከምኡ’ውን ብተስፋ ዳግማይ ዝተሃንጸ መጻኢ ወፍሪ ክገብሩ።
ዛንታኣ ናይ ቃንዛ ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ዘይተለምደ ጽንዓት እዩ- ኩለመዳያዊ ደገፍ ነቶም ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ሰባት ህይወቶምን ሕልምታቶምን ንኽመልሱ ክሳብ ክንደይ ክሕግዞም ከም ዝኽእል ምስክር እዩ።